Docent voortgezet onderwijs

1 op de 8 vijftienjarigen kan onvoldoende lezen om mee te komen in de samenleving. En 1 op de 4 vmbo-brugklassers (basis- en kadergerichte leerweg) kan niet zelfstandig de lesboeken lezen. Als u deze jongeren taalplezier kunt laten ervaren, zetten zij een stap in de goede richting. Het begint met het gebruik van teksten en het geven van opdrachten die aansluiten bij de interesses van uw leerlingen.
Aangezien u de ouders waarschijnlijk regelmatig spreekt, kunt u daarnaast, in het belang van uw leerlingen, soms ook een rol spelen in het herkennen en doorverwijzen van volwassen laaggeletterden.

Wat kunt u doen?

Geïntegreerd taalbeleid introduceren en behouden
Bespreek met uw collega’s hoe u bij alle vakken rekening kunt houden met een gezonde taalontwikkeling van uw leerlingen en die vervolgens kunt toetsen. Ontwikkel samen doorlopende leerlijnen voor bijvoorbeeld boekbesprekingen, teksten schrijven en spreekbeurten. Leg afspraken hierover vast en evalueer regelmatig samen het geïntegreerde taalbeleid.

Taalcoördinator benoemen
Uw school kan iemand aanstellen die extra aandacht besteedt aan leerlingen die moeite hebben met lezen en schrijven. Bovendien kan deze taalcoördinator de vooruitgang van deze leerlingen monitoren.

Herkennen bij ouders
Als een ouder lees- en schrijfsituaties ontwijkt of een smoes gebruikt om maar niet ter plekke iets op te hoeven schrijven, dan kan het zijn dat deze ouder laaggeletterd is. En maar al te vaak worden deze praktijken doorgegeven aan de kinderen. De herkenningswijzer voor leerkrachten helpt u bij het herkennen en bespreken van lees- en schrijfproblemen.

Bespreekbaar maken
Laaggeletterden schamen zich vaak en denken dat zij de enige zijn met lees- en schrijfproblemen. In een ‘veilige’ gesprekssituatie kunt u ouders geruststellen. Vertelt u hen dat ze niet de enige zijn met dit probleem en wijs hen vooral op de oplossingen. Zij kunnen – in het belang van zichzelf, maar ook die van hun kinderen – bijvoorbeeld een cursus lezen en schrijven volgen.

Doorverwijzen
U kunt mensen die moeite hebben met lezen en schrijven doorverwijzen naar het gratis telefoonnummer 0800-023 4444. Hier kunnen zij terecht voor informatie over een cursus bij hen in de buurt en kunnen zij materiaal voor zelfstudie bestellen, zoals gratis werkboeken Lees en Schrijf! van Stichting Expertisecentrum ETV.nl.

U kunt dit nummer ook namens iemand bellen. Houd dan de naam en adresgegevens van de persoon bij de hand.

Wat kunt u hierbij gebruiken?

Taalkr8! Deze website geeft informatie over laaggeletterdheid en het belang van taalplezier. U krijgt tips voor inspirerende taalactiviteiten als eerste stap richting een verbeterd taalbeleid op uw vmbo-school/afdeling.
Herkenningswijzer voor leerkrachten.

Waar kunt u meer informatie vinden?

www.taalenrekenen.nl
Informatie over de referentieniveaus taal en rekenen.

www.lezenenschrijven.nl
De website van Stichting Lezen & Schrijven met het laatste nieuws over het thema laaggeletterdheid.