Wethouder / bestuurder

Autisme is een andere manier van informatieverwerking. Mensen met autisme kunnen een positieve bijdrage leveren aan de samenleving, maar dat vraagt wel een cultuur waarin ieder individu de kans krijgt om zich binnen zijn capaciteiten te ontwikkelen. Daarvoor is maatschappij-brede kennis nodig over wat autisme inhoudt.
[Lees meer over autisme.]

Wat kunt u in uw vak doen voor mensen met autisme? Hieronder staan tips en uitleg. 

Voor uw inwoners

Op 1 januari 2015 veranderde er veel in de zorg. Ook uw gemeente heeft meer taken gekregen, onder andere op het gebied van de jeugdzorg, de nieuwe WMO en de participatiewet. Uw uitdaging is om met minder geld, meer mensen betere zorg en ondersteuning te bieden. De nieuw wet- en regelgeving biedt perspectief en een kans om het écht anders te doen, om het verschil te maken door precies dat te bieden wat uw inwoner nodig heeft: niet meer en niet minder. Maatwerk dus, op basis van de vraag in plaats van een standaard aanbod. U kent ongetwijfeld de discussies over maatwerk en de angst om voor al uw inwoners vervolgens individuele voorzieningen te moeten creëren. Vraaggericht maatwerk staat echter niet gelijk aan individuele voorzieningen. Het is een unieke combinatie van:

  • zelf doen wat je zelf kunt;
  • inzet van het eigen sociale netwerk;
  • gebruik van basisvoorzieningen die al bestaan binnen uw gemeente; en
  • alleen dan waar nodig individuele aanvullingen.  

Er zijn maar weinig kwetsbare groepen waarbij het effect van maatwerk zo’n direct, intens en positief effect heeft op de participatie. Uit de ervaringen van veel volwassenen en kinderen met autisme blijkt dat zo’n aanpak op maat voor hen het verschil is tussen thuiszitten en meedoen, een Wajong uitkering of een eigen bedrijf.

Wat moet u weten over mensen met autisme en een levensbrede maatwerk aanpak?

  1. Ieder persoon met autisme is anders. Wat bij de een niet werkt, kan bij de ander wel werken. Zorg dat uw ambtenaren altijd met mensen zelf in gesprek gaan. Hierdoor verspilt u geen middelen aan ondersteuning die niet nodig is en krijgen de mensen met autisme in uw gemeente sneller de kans om weer volwaardig te participeren. 
  2. Een integrale aanpak is precies wat mensen met autisme nodig hebben. Want autisme heb je gedurende je hele leven en werkt door op alle levensterreinen. De essentie van de oplossing ligt daarom ook in het integraal benaderen van de problematiek. Betrek daarom niet alleen familie, maar ook de school, sport, werk, etc. Dat is een echte integrale aanpak.
  3. Veel mensen met autisme zijn kwetsbaar en tijdens de fases in hun leven dat hun autisme het heftigst is vaak niet zelfredzaam. Hun ondersteuningsvraag is dan te complex om zelf te kunnen beantwoorden. Zij zullen op die momenten extra ondersteuning nodig hebben.
  4. Naasten van mensen met autisme zijn vaak overbelast. Dit betekent dat de winst niet te halen is door het doen van een groter beroep op de naaste omgeving, maar juist het goed toerusten van de naaste omgeving. Zorg dat uw ambtenaren de tijd nemen om de draaglast en draagkracht van de omgeving goed in te schatten. Het betaalt zich later terug. 
  5. De winst voor uw gemeente zit op het voorkomen van uitval. Voorkomen van schooluitval, vroegtijdig signaleren, aan het werk helpen en houden, vraagt van u ook een inspanning, maar levert meer op. Blijvende begeleiding – maar flexibel in tijd en intensiteit, afhankelijk van de behoefte - is goedkoper dan een uitkering. 
  6. Autisme geeft vaak meervoudige problematiek omdat het doorwerkt op alle levensgebieden. Ook hebben veel mensen met autisme moeite met eigen regie. Dit vraagt dus om maatwerk. Het positieve is dat er maar weinig kwetsbare groepen in uw gemeente zijn waar de spin-off van maatwerk zo’n direct en intens effect heeft op de participatie. 

Wat kunt u doen?

  • Kies openlijk voor een inclusieve samenleving en draag dit uit tijdens publieke optredens en in de media.
  • Neem de kwaliteitseisen die mensen met autisme en hun naasten aan zorg en ondersteuning stellen als toetssteen bij de inrichting van het sociale domein. Het ontwikkelingsmodel voor de implementatie van levensloopbegeleiding in het sociale team van de gemeente Renkum kan hierbij als voorbeeld dienen.
  • Verken de mogelijkheden voor het invoeren van een integraal pgb binnen uw gemeenten, te starten met integratie van gemeentelijke budgetten. Delft en Woerden doen een pilot met een integraal pgb, die ook voor u interessant is om te volgen, zie www.integraalpgb.nl
  • Biedt bewoners de mogelijkheid om te kiezen tussen zorg in natura (ZIN) of een pgb, waarmee zij zelf op maat de zorg en ondersteuning kunnen inkopen die zij nodig hebben om naar vermogen te kunnen participeren.
  • Kies voor een systeem van (regionale) zorginkoop waarbij ook relatief kleinschalige aanbieders ingesloten worden en waarbij burgers naast gemeente en zorgaanbieders een gelijkwaardige plek krijgen bij de selectie en beoordeling van zorgverleners. (bekijk ook www.watvindik.nl)
  • Waarborg dat professionals in de eerste en tweede lijn systeemgericht en levensbreed werken.
  • Waarborg dat er bij gezinnen waar autisme een rol speelt pro-actieve begeleiding is om veranderingen die niet te voorzien zijn op te merken, voordat de situatie escaleert.
  • Kies bij de inrichting van sociale teams en/of de toegang tot maatwerkvoorzieningen voor medewerkers met een T-profiel, zodat de nodige kennis over en ervaring met specifieke doelgroepen beschikbaar blijft.
  • Waarborg dat medewerkers in sociale teams en/of de toegang tot maatwerkvoorzieningen over het nodige instrumentarium beschikken om op maat passende arrangementen voor gezinnen te maken.
  • Zorg dat uw ambtenaren de door Vanuit autisme bekeken ontwikkelde checklist voor maatwerk gebruiken.
  • Lees meer over autisme. Bijvoorbeeld op de autismewegwijzer.
  • Meld u aan voor de nieuwsbrief van Vanuit autisme bekeken, zo blijft u op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen, evenementen en handreikingen.

Meer informatie